وقتی داستان های بورخس، مارکز و کالوینو را می خواندم، شگفت زده می شدم و می دیدم که بسیاری از این موضوعات را من در زادگاهم دیده یا شنیده بودم. مثلا می دیدم مردم پس از وقوع حادثه ای به جای آن که به دنبال دلیل منطقی آن باشند به جستجوی دلایل خیالی آن می پرداختند و در واقع برایش داستان می ساختند.

هیچ وقت نتوانسته ام با داستان هایم در زادگاهم پز بدهم که من شما را نوشته ام که اگر چنین بگویم از روستا پرتم خواهند کرد به شهر.

* گفتگو با محسن حكيم معاني (راديو فرهنگ) در دو سه شب
* گفتگو با محمد عزيزي (راديو گفتگو) دو شب
*گفتگو با راديو صداي آشنا (دو صبح)
** به همراه فايل صوتي نقدهاي فتح الله بي نياز، محمدرضا گودرزي و فريدون حيدري ملك ميان بر "اژدهاكشان" در كانون ادبيات ايران

منبع غنی و ریشه های قدرتمند بومی، سبب شده است که این نویسنده در مجموعه داستان جدیدش " اژدهاکشان" باز هم از میلک بنویسد و البته با تفاوتهای چشمگیر نسبت به مجموعه قبلي‌اش "قدم‌بخير مادربزرگ من بود" ثابت کند سبک تازه ای را در ادبیات بومی جستجو می کند.

آقاي عليخاني، مجموعه داستان «اژدها‌كشان» در چه حال و هوايي شكل گرفت و در نگارش آن چقدر از قصه‌ها و افسانه‌هاي بومي الموت بهره گرفته‌ايد؟

باور کنید به نظر من هیچ ویژگی خاصی در این مجموعه داستان وجود ندارد و مجموعه داستانی است متشکل از 12 داستان که یک جورهایی خواستم با انتشار آن به خودم در درجه اول نشان بدهم که می نویسم و روزمره گی ها هنوز هلاکم نکرده است.
وقتی این داستان ها را می نوشتم واقعا فکر نمی کردم که دارم چه کار می کنم. شاید اصلا به ذهنم خطور نمی کرد که وقتی این داستان ها به شکل کتاب منتشر بشود کلی آدم پیدا می شوند و موضوع را جدی بگیرند که " چرا در روستایی واقعی این داستان ها اتفاق می افتند" ، " چرا زبان تاتی ( زبان مردم رودبار و الموت و رودبار شهرستان و ... ) را به کار گرفته اید؟" ، " چرا اینقدر گویش تاتی را به افراط به کار برده اید؟" ، " چرا داستان ها به فولکلور مردم کوهستانی البرز نزدیک است؟" و ... چرا های دیگر. اصلا هم فکر نمی کردم که این داستان ها خوانده بشوند که حالا بیایم به جای نوشتن از مردم شهر، یه سری روستایی جماعت را وارد داستان بکنم؟ خواستم فقط داستان بنویسم که میلک ِ ذهنی و کودکی ام تا در فضای دود آلود ِ تهران، ناپیدا نشده، ثبتش شود؛ همین.

مجموعه اى كه يوسف عليخانى را به عنوان نويسنده اى صاحب نگاه و جدى مطرح كرد، مجموعه «قدم بخير مادربزرگ من بود» نام داشت كه شامل ۱۲ داستان كوتاه در حال و هواى مكان اكثر داستان هاى وى يعنى روستاى ميلك بود. او در اين داستان ها، برش ها و گرايش هاى رفتارى انسان خود را در فضاى بومى اين مكان به تصوير كشيد. اين مجموعه را نشر افق در سال ۱۳۸۲ به بازار فرستاد.

کتاب «عزيز و نگار - بازخواني يک عشقنامه » در برگيرنده 4روايت مکتوب ( 2نثر و 2نظم ) و 12روايت شفاهي از داستان عاميانه عزيز و نگار است که از سوي يوسف عليخاني گردآوري شده اند. اين قصه ، قدمتي 400ساله دارد و منشائ پيدايش آن طالقان و رودبار و الموت بوده است .
در يازدهمين نشست نقد و بررسي کتابهاي مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي کتاب ياد شده از سوي فريدون پوررضا هنرمند و کارشناس موسيقي محلي گيلان ، دکتر عليرضا قبادي ، مردم شناس و افشين نادري شاعر و مردم شناس بررسي شد.
در حاشيه اين نشست ، البته يک اتفاق جالب توجه هم رخ داد که آن اجراي فرازهايي از اشعار عزيز و نگار از سوي فريدون پوررضا (خواننده موسيقي متن سريال پس از باران ) بود. مطلبي که در پي مي خوانيد، گزارشي از جلسه نقد و بررسي اين کتاب است که در آن علاوه بر پرداختن به عشقنامه عزيز و نگار، اشاراتي هم به شيوه هاي جمع آوري چنين قصه هايي و در کل ادبيات عامه شده است .

براي نخستين بار اسطوره‌ها، افسانه ها و قصه‌هاي الموت، با توجه به آداب و رسوم و ويژگي هاي خاص هر روستا در اين منطقه، جمع آوري و در مجموعه‌اي ثبت مي‌شود.
طرح جمع‌آوري ادبيات شفاهي، با همكاري پژوهشكده مردم شناسي و زير نظر پروژه الموت وابسته به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري انجام مي‌شود.

یوسف علیخانی، نویسنده جوان با مجموعه داستان " قدم خیر مادربزرگ من بود " یکی از نامزدهای دریافت جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است.

من تازه بهار آینده سی سالم می شود. چطور می توانم به نسل شما که هیچ کسی را داخل آدم حساب نمی کند و برای خودش کلی اوستاست و مراد، سرمشقی بدهم؟ ولی از کسانی مثل تو می توانم سرمشق بگیرم که پسر بجنب دارند می رسند ها؟!

براى خود من ميلك از جهاتى خيلى عجيب بود و شايد عجيب تر اينكه كه من بعد از نوشتن "قدم بخير ..." دیگر هرگز خواب ميلك را نديدم. پيش از آن تمام خواب هايى كه مى ديدم با تمام افراد و دوستان و حتى همكاران اينجاى ام، همه در ميلك اتفاق مى افتاد.

در يازدهمين نشست نقد و بررسي كتاب هاي مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي كتاب ياد شده از سوي فريدون پوررضا هنرمند و كارشناس موسيقي محلي گيلان‘ دكتر عليرضا قبادي مردم شناس‘ افشين نادري شاعر و مردم شناس و يوسف عليخاني در پژوهشكده مردم شناسي برگزار شد.

عزيز و نگار قريب به 350 سال است كه توسط مردم تات زبان طالقان و رودبار و الموت به شكل سينه به سينه نقل مي شده است. خود من الموتي هستم و به همين دليل از كودكي با عنوان اين داستان آشنا بودم ولي به شكل مفصل زماني با آن آشنا شدم كه نوار كاستي به دستم رسيد كه پيرمردي اين قصه را به شكل نثر - رباعي مي خواند...

سرتان را درد نياورم كتاب عزيز ونگار نسخه چاپي ناصر خسرو در سال 1330 را در گوني كتاب هاي خاك خورده و پوسيده يك كتاب فروشي آن دهه كه حالا شده لوازم التحرير و پارچه فروشي‘ پيدا كردم.وقتي شروع كردم براي پدرم خواندن‘ غلط هايم را گرفت و گفت ...

شايد اشتباه نباشد كه بگوييم 90 درصد نسل سومي ها ادامه دهنده راه گلشيري هستند. عملا بسياري از ايده ها را كه خود گلشيري به هر دليل نتوانست پياده كند اين نسل پياده مي كند...

به قصد مصاحبه و در اصل براي يادگيري داستان نويسي و آگاهي از يك سري سوال هايي كه براي هر جوان داستان نويس ممكن است پيش بياييد سراغ اين نويسنده ها رفتم: فرخنده آقایی، بیژن بیجاری ، رضا جولایی، امیرحسن چهلتن، ابوتراب خسروی، فرشته ساری، محمدرضا صفدری، منصور کوشان، محمد محمدعلی، شهریار مندنی پور

نسل سوم در بطن جنگ حضور داشته است.فضاي انقلاب را ديده اند تجربه هاي سياسي داشته اند و هم در اين دوره بحث داست داستان هاي مدرن و پسمدرن به ميان آمد ...

عنوان مصاحبه: ادبيات اينترنتي
مصاحبه شونده: يوسف عليخاني
مصاحبه كننده: عليرضا محمودي( ایرانمهر)
تاريخ مصاحبه: 14/04/1383