|
جامجم آنلاين: علي احمد سعيد (آدونيس) شاعر معروف عرب روز گذشته در اولين حضور مطبوعاتي خود در خانه هنرمندان گفت: بارها و بارها به وسيله شعر به ديدن ايران آمده بودم.

به گزارش خبرنگار ما ، آدونيس افزود: با شعر كساني چون فردوسي، حافظ، خيام و عطار، ايران را ديده بودم. ديدار من از ايران در عالم خيال ديرينه است و به زمان عباسيان و به وسيله ابونواس، سيبويه و اصفهاني برميگردد. وي در پاسخ به خبرنگار جامجم آنلاين مبني بر اين كه سالهاست نام آدونيس در ميان نامزدهاي دريافت جايزه نوبل به چشم ميآيد اما هر بار كس ديگري اين جايزه را دريافت ميكند، گفت: جايزه نوبل دغدغه من نيست و اين مشكل كميته انتخاب برندگان اين جايزه است. وي افزود: از شما روزنامهنگاران ميخواهم به اين مباحث بيهوده نپردازيد. به اعتقاد من مطبوعات به جاي پرداختن به چنين موضوعاتي به نوآوري و ابداع بها دهيد، نه جايزه.

شاعر «ترانههاي مهيار دمشقي»، با ابراز تاسف از عدم شناخت خود از شاعران معاصر ايران، گفت: فقط شعرهاي ترجمه شده از احمد شاملو را خواندهام و به همين دليل نميتوانم اظهارنظر دقيقي در اين باره ارائه كنم. علي احمد سعيد با اشاره به «ونوس خوري قطا»، شاعره لبناني مقيم فرانسه و مترجم اشعار آدونيس به زبان فرانسه كه او را در اين سفر همراهي ميكند، گفت: ونوس درباره يكي از شاعران ايراني اطلاعات دقيقي دارد كه اخيرا در پاريس جايزهاي دريافت كرد. خوري قطا در ادامه سخنان آدونيس گفت: اين شاعر «محمدعلي سپانلو»ست كه اشعارش به زبان فرانسه ترجمه شده و مدتي قبل جايزه «ماكس ژاكوب» را گرفت. وي اضافه كرد: البته شاعران ايراني ديگري را نيز مثل «آزاده نيشابوري» ميشناسم كه به زبان فرانسه شعر ميگويند.

آدونيس گفت: اگرچه شعر معاصر ايران را متاسفانه نميشناسم اما اطلاعات دقيقي در زمينه شعر كهن ايران دارم. آخرين بازمانده شاعران نوآور و برجسته جهان عرب اضافه كرد: از ايرانيها ميخواهم تا در زمينه ترجمه ادبيات معاصر به زبانهاي ديگر، تلاش بيشتري كنند. وي با اشاره به رابطه اديبانه و شاعرانهاش با شعر كهن فارسي گفت: شعرهاي عمرخيام را از راه ترجمههاي مختلفي كه از آن صورت گرفته مثل ترجمه احمد صافي النجفي، شاعر عراقي، خواندهام و از ميان شعرهاي كهن فارسي بيش از همه شهرهاي صوفيانه و عرفاني را دوست دارم.

آدونيس افزود: با توجه به نگاه اسطورهايام به زمان بر اين باورم كه شعر مثل علم نيست و گذشته و حال و آينده ندارد و همواره با ماست. شاعر معروف عرب اضافه كرد: وقتي شعر مثل علم با گذشت زمان پيشرفت نميكند، بايد با نگاه امروزي به گذشته بازگرديم و از نگاه انسان مدرن به آن نگاه كنيم و به همين دليل است كه خيلي از شاعران كهن همچنان زندهاند و با بسياري از شاعران معاصر ارتباطي برقرار نميكنيم. مولف كتاب معروف «پيش درآمدي بر شعر عرب» با توجه به مطالعاتش در زمينه شعر فارسي و عربي، به اين نتيجه رسيده است كه ميان شهر فارسي ايراني و جستوجوي ازل، ناشناختهها و بينهايت ، پيوندي ناگسستي وجود دارد: آنچه در اين جستوجوي رسيدن به ازل مهم است ، امكانناپذيري آن بدون آزادي است، آزادي به معناي كامل كلمه ؛ آزادي بيان. آدونيس گفت: آنچه مرا شگفتزده ميكند، آزادي بيان بيش از اندازه شاعران كهن ايراني در بيان تخيلشان و رسيدن به آن ازل و بينهايت است.

وي افزود: در اين شاعران سه نقطه مشترك ميتوان مشاهده كرد. اول، جستوجوي ناشناخته. دوم: آزادي تجربه. سوم: آزادي بيان. ترجمه اشعار اين شاعر عرب به زبان فرانسه هميشه با نظارت و مشورت وي انجام ميشود ولي در ترجمه به زبانهاي ديگر به مترجمان اعتماد كند. آدونيس همچنين با محافظهكاري بيش از حد كه از اين شاعر سركش عرب انتظار نميرفت، در پاسخ خبرنگار جامجم آنلاين كه پرسيد شما چه مذهبي داريد و چرا از سوريه اخراج شديد؟ گفت خروجش از سوريه، ارتباطي به عقايد مذهبي و ديني وي نداشت و به دليل گرايشات سياسي دوران جواني اين اتفاق صورت گرفت. علي احمد سعيد مشهور به آدونيس به همراه ونوس خوري قطا شاعره لبناني مقيم فرانسه، به دعوت بخش فرهنگي سفارت فرانسه در تهران و خانه نقد به ايران سفر كرده است. آدونيس جز دقايق اندك آغاز مصاحبه مطبوعاتي، به زبان فرانسه سخن گفت و از آنجا كه تكلم او به زبان فرانسه دغدغه خبرنگاران ديگر نيز بوده، وي زماني كه خبرنگار روزنامه شرق از او ميپرسد آيا چنين رفتاري نزد روشنفكران عرب، نوعي خيانت به وطن شناخته نميشود؟ پاسخ ميدهد: به اعتقاد من كلمهاي مانند خيانت هيچ كاربردي نميتواند در ادبيات و آفرينش داشته باشد. براي اين كه خيانت يك مفهوم قانوني است و آفرينش ادبي و هنري بنا به تعريف رفتاري خلاف قانون است. به اعتقاد من بايد از كاربرد اين كلمه براي نوشتن خودداري كرد. اين را هم اضافه كنم كسي كه ميخواهد بنويسد بايد خوب خيانت كند براي اين كه اگر بخواهيد وفاداري خود را به حقيقت اثبات كنيد، چارهاي جز خيانت به واقعيت نداريد. شاعر جنجالي جهان عرب در دومين برنامه رسمي روز گذشته، در فرهنگسراي نياوران حضور يافت و در جمع شاعران معاصر ايران به شعرخواني پرداخت.

در آغاز اين جلسه با عنوان شب شعر «نجواي ابرها» پس از اظهار خوشامد سفير فرانسه، قيصر امينپور، شاعر معاصر مقالهاي در مورد آدونيس قرائت كرد. در ادامه خانم خوري قطا، چند شعر از خود خواند و مديا كاشيگر ترجمه اين اشعار را قرائت كرد. آدونيس، كاظم برگ نيسي، مترجم «ترانههاي مهيار دمشقي» و حوري قطا، مترجم فرانسه اين اشعار، بخشهايي از اين شعر را براي حاضران در جلسه خواندند. رضا سيدحسيني، شمس لنگرودي، حافظ موسوي، عليرضا حسني آبيز، عليرضا بهنام، حسن صفدري، شيوا ارسطويي، يوسف عزيزي بنيطرف، روجا چمنكار، بهاره رضايي، رضا عامري، پرويز بيگي حبيبآبادي، محمد بقايي (ماكان) و ناهيد توسلي از جمله چهرههاي شناخته شده ادبيات معاصر ايران در شب شعر نجواي ابرها حضور داشتند. آدونيس امروز پس از حضور در دانشگاه علامه طباطبايي و خانه هنرمندان، براي شعرخواني در حافظيه، راهي شيراز ميشود.
یوسف علیخانی |